Dik milli kırıcılar kırma eleme tesislerindeki en önemli makinelerden biridir. Çoğunlukla VSI 900 olarak bilinen model kullanılır. VSI 800 ve VSI 700 olarak bilinen dik milli kırıcı modelleri de bulunmaktadır. Bu makinelerde rotor çapı genellikle anma ölçüsü olarak kullanılmaktadır. YANİ VSI900 model dik milli kırıcı rotor grubu dış çapı 900 mm dir. (Anma ölçüsü)
Dik milli kırıcı, içerisinde giren taşları rotorun içindeyken dış çepere çarptırarak kırma sağlamaktadır. Motor güçleri modele göre değişmekle beraber VSI 900 model kırıcıda 180 kW tercih edilmektedir.
Yaklaşık 1300- 1500 rpm arasında bir devir ile dönen rotor içerisindeki taşları merkezkaç kuvvetinin etkisi ile dış çepere vurmaktadır. Böylece kırılma sağlanmaktadır. Dik milli kırıcı içine girebilecek taş parçaları maksimum 50 mm civarında boyutlara sahip olmalıdır. Çıkışında ise 0-5 mm arasında kum şeklinde malzeme alınmaktadır.
Dik milli kırıcılarda açık rotor dik milli kırıcı olarak isimlendirilen bir makine daha vardır. Bu üründe makine içen giren taş parçaları yaklaşık 100 mm mertebelerinde olmakla beraber rotorun etrafı açıktır ve taş parçalarını rotorun içinden değil direk olarak dış cidara vurmaktadır.
Kapalı rotor dik milli kırıcılar sert yapıdaki parçaların kırılmasında sorun yaşatmaz iken açık rotor makineler biraz daha yumuşak kayaçların tercih edilmektedir.
